ARM, NETR, ITRAMAS dan INVOKE: Rafizi Jawab Tuduhan

Bekas Menteri Ekonomi merangkap bekas Ahli Parlimen Pandan, Rafizi Ramli, tampil dengan penjelasan menyeluruh bagi menolak dakwaan konflik kepentingan yang melibatkan Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara (NETR), syarikat teknologi ITRAMAS, serta pertubuhan data dan strategi INVOKE — dalam sesi siaran langsung YouTube berjudul 'YBM #36' yang berlangsung hingga lewat malam. Dalam sesi yang sama, Rafizi turut mengumumkan tindakan saman defamasi akan diteruskan terhadap rapper Caprice, yang mendakwa beliau 'mengawasi terus rundingan' bagi projek yang memberi manfaat kepada pihak berkepentingan dengannya.

Kontroversi ini tercetus apabila Caprice menerbitkan kandungan video mendakwa Rafizi mempunyai kaitan peribadi dengan ITRAMAS menerusi syarikat INVOKE — ekoran kehadiran nama Liubu (Lee Chubu) yang dikatakan memiliki kepentingan saham dalam INVOKE. Tuduhan itu dikaitkan dengan status ITRAMAS sebagai syarikat projek terkemuka (flagship) di bawah rangka kerja NETR, yang mewujudkan persepsi konflik kepentingan. Rafizi menegaskan keenam-enam 'bukti' yang dikemukakan Caprice tidak memenuhi elemen asas undang-undang untuk menyokong sebarang tuduhan rasuah atau salah guna kuasa.

'Bukti' Caprice Dibedah Satu Persatu

Rafizi merinci dengan teliti setiap dakwaan yang dibawa Caprice. Bukti pertama — teks ucapan rasmi semasa pelancaran NETR — dikatakan hanyalah dokumen makro dasar awam yang tidak menyebut mana-mana syarikat. "Jadi kalau macam itu, semua menteri dituduh salah guna kuasa sebab dia ada buat ucapan," sindir Rafizi. Gambar beliau berdiri di pentas semasa majlis MOU antara Khazanah, UEM dan ITRAMAS turut dipertikaikan — Rafizi menjelaskan beliau hadir semata-mata sebagai saksi foto, bukan pihak yang menandatangani. Laporan berita di laman web ITRAMAS yang mengulas NETR juga tidak diterima sebagai bukti konflik kepentingan, kerana menurut Rafizi, ratusan syarikat lain turut mengulas perkara yang sama. Carian rekod SSM bagi saham INVOKE tahun 2019 pula disifatkan mengelirukan kerana ia melibatkan 'preference shares' — instrumen kewangan yang berbeza sepenuhnya daripada saham biasa.

Preference Shares Bukan Saham — Rafizi Letak Rekod Lurus

Rafizi memberi penjelasan teknikal berhubung dakwaan pemilikan saham dalam INVOKE. Beliau menegaskan 'preference shares' yang dipegang oleh ITRAMAS adalah instrumen pinjaman — bukan ekuiti pemilikan — yang tidak memberi sebarang hak mengundi, hak melantik pengarah, mahupun hak kepada keuntungan syarikat. "Preference shares adalah loan. Dia tak ada hak mengundi, dia tak ada hak melantik, dia tak ada hak kepada profit kita," jelas Rafizi, sambil menambah bahawa kekeliruan ini sendiri boleh menjadi asas tuntutan saman berasingan kerana salah tafsiran yang disengajakan.

Sejarah INVOKE: Lahir Daripada Keperluan Politik, Bukan Agenda Peribadi

Rafizi mengimbau sejarah penubuhan INVOKE — sebuah organisasi strategi data yang diasaskan ketika PKR dan Pakatan Harapan berada di ambang kehancuran sekitar 2016 hingga 2018, semasa Anwar Ibrahim masih dipenjara dan parti berterabur akibat perpecahan dalaman. Beliau mendedahkan bahawa dana peribadi termasuk simpanan Tabung Haji telah dikeluarkan untuk menggaji pasukan profesional yang terdiri daripada jurutera perisian, saintis data, pemasar digital dan seniman kreatif. Selepas Pilihan Raya Umum ke-14 (PRU14) berjaya mengubah kerajaan pada 2018, Rafizi berhadapan dengan dilema — membubarkan lebih 100 anggota pasukan berbakat itu atau membuat peralihan komersial. "For you to say, 'Okey, terima kasih byee.' It's just not fair," luah Rafizi, menjelaskan kenapa INVOKE akhirnya dipivot menjadi syarikat teknologi komersial.

Kenapa ITRAMAS Jadi Klien INVOKE? Rafizi Buka Kisah Sebenar

ITRAMAS — syarikat yang diasaskan sekitar 1999-2000 dan diiktiraf sebagai antara pengeluar lampu LED terbesar di Malaysia dengan pasaran sehingga ke Australia, Sweden dan seluruh dunia — mendekati INVOKE pada 2018 kerana keperluan khusus projek bandar pintar di Bahrain. Sebagai syarikat kejuruteraan fotovoltan dan solar (bukan teknologi perisian), ITRAMAS memerlukan rakan kongsi yang mampu membina platform IoT pintar bersepadu dengan sains data. Rafizi menjelaskan, hubungan perniagaan ini bersifat tulen dan didorong keperluan pasaran, bukan agenda peribadi. Beliau turut mendedahkan bahawa hubungannya dengan Liubu hanya bermula selepas 2019 — selepas beliau meninggalkan arena politik aktif — mematahkan dakwaan bahawa terdapat konflik kepentingan semasa INVOKE berkhidmat kepada ITRAMAS.

“Bertanya itu adalah satu helah untuk mewujudkan innuendo atau menceritakan sesuatu dalam bentuk pertanyaan — yang itu tetap fitnah jugalah. Jadi ada konsep innuendo, ada konsep insinuation apabila hakim melihat defamation.”

Saman Diteruskan: Bertanya Bukan Perlindungan Undang-Undang

Rafizi menolak hujah Caprice yang mendakwa beliau 'hanya bertanya' sebagai perisai daripada tindakan undang-undang. Menurut Rafizi, undang-undang defamasi Malaysia mengiktiraf konsep 'innuendo' dan 'insinuation' — bermakna menyampaikan tohmahan dalam bentuk soalan tetap boleh dikira sebagai fitnah di sisi mahkamah. Beliau memaklumkan bahawa Caprice telah diberi tiga hari untuk memohon maaf dan menyebarkan penjelasan, namun rapper itu enggan berbuat demikian, malah terus menerbitkan kandungan berulang. "Saya dah bincang dengan peguam saya dan kita akan teruskan dengan saman kepada Caprice," tegas Rafizi, sambil membandingkan kualiti 'bukti' Caprice dengan laporan investigasi Bloomberg yang disertai tarikh, gambar, rakaman CCTV dan laporan polis — berbanding kandungan yang tidak mempunyai sebarang elemen pembuktian konkrit. Kes ini dijangka menjadi ujian penting bagi batasan kebebasan bersuara dalam era media sosial, khususnya berkaitan tanggungjawab pencipta kandungan dalam menyebarkan dakwaan bersifat serius terhadap penjawat awam.