Bil Subsidi RM58B, Kerajaan Paksa Potong Bajet RM10B

Kementerian Kewangan (MOF) telah mengeluarkan arahan rasmi kepada semua kementerian dan agensi kerajaan untuk membekukan serta memotong peruntukan perbelanjaan bagi tahun 2026 dengan sasaran penjimatan keseluruhan sebanyak RM10 bilion — suatu langkah drastik yang dicetuskan oleh beban subsidi bahan api yang dijangka melonjak kepada angka rekod RM58 bilion tahun ini. Arahan bertulis yang beredar melalui e-mel itu telah menjadi viral dalam kalangan warga pentadbiran awam, mendedahkan tekanan fiskal yang semakin kritikal dalam pengurusan kewangan negara.

Perincian isu ini dibedah secara mendalam dalam siri podcast 'Yang Berhenti Menteri' (YBM) episod ke-46, apabila Bekas Ahli Parlimen Pandan, Rafizi Ramli, menghuraikan akar umbi masalah yang kini membelit kerajaan Madani. Surat sekatan perbelanjaan — yang dalam bahasa perbendaharaan dikenali sebagai 'sekatan perbelanjaan' — bermaksud walaupun sesebuah kementerian telah mendapat kelulusan peruntukan dalam belanjawan, ia tetap tidak boleh membelanjakan jumlah penuh tersebut. Ini bukan sekadar isyarat amaran, tetapi arahan yang berkuat kuasa serta-merta.

RM58 Bilion Subsidi: Hampir Satu Pertiga Hasil Cukai Negara 'Dibakar'

Rafizi mendedahkan bahawa angka RM58 bilion yang disebutkan oleh kerajaan itu sebenarnya hanya meliputi subsidi petrol dan diesel semata-mata — tidak termasuk subsidi elektrik, LPG, mahupun minyak masak yang turut menjadi tanggungan negara. Jumlah ini berbanding hasil kutipan cukai langsung di bawah Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (LHDNM) yang berjumlah kira-kira RM203 bilion setahun, bermakna negara membakar hampir satu pertiga daripada hasil cukai langsung hanya untuk menampung subsidi bahan api. "Bayangkan hasil kutipan cukai dalam negara kita 200 bilion. Hampir satu pertiga — kalau campur dengan subsidi elektrik, subsidi gas dengan LPG semua — memang satu pertiga kita bakar untuk minyak kita supaya kita boleh beritahu bahawa minyak kita murah," tegas Rafizi, yang turut menyindir dasar subsidi pukal sebagai keputusan yang lebih bersifat populis berbanding berasaskan perancangan ekonomi yang kukuh.

Jurang RM43 Bilion: Dari Mana Kerajaan Akan Tampung Kekurangan?

Rafizi menggariskan senario fiskal yang menakutkan: daripada RM58 bilion yang perlu ditanggung, hanya RM15 bilion telah diperuntukkan secara formal dalam belanjawan 2026 untuk tujuan subsidi. Ini meninggalkan jurang menganga sebanyak RM43 bilion yang perlu ditampung. Potongan bajet RM10 bilion yang sedang dilaksanakan sekarang hanya merapatkan jurang tersebut kepada RM33 bilion — dan kerajaan tidak mempunyai ruang undang-undang untuk meminjam bagi membiayai perbelanjaan mengurus. Menurut Rafizi, dengan pilihan cukai baru yang memerlukan masa panjang dan berisiko menghakis sokongan politik, serta pinjaman yang dilarang oleh Perlembagaan Persekutuan untuk operasi harian, jalan pintas yang paling berkemungkinan ialah peningkatan drastik dividen daripada Petronas — yang boleh mencecah sehingga RM50 bilion, berbanding komitmen semasa kira-kira RM20 bilion lebih. "Jadi keuntungan Petronas makin lama makin jatuh. Dan itu akan menyebabkan Petronas tidak ada sumber kewangan yang mencukupi untuk melabur dalam projek-projek minyak yang baru," amaran Rafizi, menggambarkan suatu lingkaran ganas yang boleh mengancam kapasiti jangka panjang syarikat minyak negara itu.

“Subsidi pukal minyak di Malaysia memang sudah tidak lagi boleh ditampung. Kita dah menjadi pengimport minyak mentah, pengeluaran minyak kita dah separuh menurun, dan kerajaan sangat takut untuk menyasarkan subsidi ini. Macam mana pun, you kena juga buat keputusan yang sukar itu.”

Petikan Artikel 🔒 Kad Quote (Verified)

Kesihatan dan Pendidikan Paling Terjejas, Rakyat Mula Berasa

Antara yang paling keras terkena tempias potongan ini ialah Kementerian Kesihatan dan Kementerian Pendidikan Tinggi — dua kementerian yang paling kritikal kepada kesejahteraan rakyat. Rafizi mendedahkan bahawa potongan dari kedua-dua kementerian besar ini, termasuk Kementerian Pendidikan, KDN, dan kementerian lain, hanya mampu mengumpulkan lebih kurang RM10 bilion — jauh dari RM43 bilion yang diperlukan. Bagi agensi-agensi di bawah kategori CLBG (Companies Limited by Guarantee), arahan potongan dilaporkan mencecah sehingga 20 peratus daripada peruntukan sedia ada. Rafizi turut mengkritik kenyataan sesetengah menteri yang seolah-olah tidak menyedari surat sekatan tersebut telah pun dikeluarkan, menyifatkan sikap itu sebagai tidak bertanggungjawab. "Surat sekatan tu dah keluar. Maksudnya potongan peruntukan ataupun pembekuan peruntukan itu memang arahan," katanya tegas.

Situasi ini menzahirkan hakikat bahawa kerajaan terpaksa berhadapan dengan 'hutang dasar' yang terkumpul selama bertahun-tahun — akibat ketidakberanian membuat reformasi subsidi bersasar, ditambah pula dengan keputusan yang dilihat lebih mengutamakan sentimen pilihan raya seperti penurunan harga minyak kepada RM1.99 sebelum ini. Dengan jurang RM33 bilion yang masih menanti penyelesaian, dan Petronas yang bakal diperas sehingga kapasiti pelaburannya terjejas, Malaysia berdepan ujian fiskal paling berat dalam sejarah pentadbiran moden — satu cerminan pahit daripada kos jangka panjang subsidi tanpa sasar yang terlalu lama dipertahankan demi populariti politik sesaat.