MB Negeri Sembilan Gantung SK Tanpa Due Process

Rafizi Ramli, membidas keras tindakan Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Seri Ismail Lazim, yang menggantung Setiausaha Kerajaan Negeri dan Penasihat Undang-Undang Negeri tanpa melalui prosedur perundangan yang ditetapkan. Pendedahan itu dilakukan Rafizi dalam sesi dialog Jelajah Trak Kancil di Taman Melawati, dalam suasana yang memperlihatkan betapa seriusnya beliau memandang pelanggaran terhadap institusi perkhidmatan awam negara.

Kontroversi ini tercetus di tengah-tengah krisis politik Negeri Sembilan yang kian memanas, susulan konflik berterusan antara pihak istana dan eksekutif negeri. Rafizi turut menyentuh bahawa isu pembuangan yang melibatkan raja belum selesai, malah memberi kesan berantai sehingga ke peringkat Majlis Raja-Raja. Dalam suasana itu, tindakan MB menggantung pegawai senior perkhidmatan awam tanpa mengikut saluran yang sah dilihat sebagai satu lagi medan kegawatan pentadbiran yang membimbangkan.

Hanya Pengerusi SPA Berkuasa Pecat Pegawai Kanan

Rafizi dengan terperinci menghuraikan hierarki kuasa dalam sistem perkhidmatan awam, menegaskan bahawa tiada seorang pun daripada Menteri Besar, ahli Exco, Ketua Setiausaha Negara (KSN), mahupun Perdana Menteri mempunyai autoriti mutlak untuk memecat atau menggantung pegawai kanan perkhidmatan awam. Menurut beliau, kuasa muktamad itu hanya terletak pada Pengerusi Suruhanjaya Perkhidmatan Awam (SPA), dan ia mesti dilaksanakan melalui proses tatatertib yang lengkap dan telus. "Kalau dulu-dulu berlaku Menteri Besar dan Exco menggantung setiausaha kerajaan negeri dan penasihat undang-undang negeri, bergegar tah negeri tu. Mana pernah dibuat orang macam itunya," tegas Rafizi, menggambarkan betapa luar biasanya tindakan tersebut dalam sejarah pentadbiran negeri di Malaysia.

Prosedur Wajib Diabaikan: Dari Amaran Hingga Siasatan Formal

Rafizi menjelaskan bahawa prosedur yang termaktub dalam peraturan penjawat awam — yang beliau merujuk sebagai Pekeliling Am 1993 — mewajibkan sebarang tindakan tatatertib melalui lapisan proses yang ketat. Pihak berkuasa perlu membuat laporan formal, dikuti siasatan oleh Pihak Berkuasa Bahagian Tatatertib (PBBT), dan memberi peluang kepada pegawai berkenaan untuk mempertahankan diri. Beliau turut membezakan antara 'tahan kerja' — di mana pegawai masih menerima sebahagian gaji — berbanding 'gantung kerja' yang menghilangkan terus pendapatan pegawai, suatu tindakan yang memerlukan justifikasi dan proses yang jauh lebih berat. "Saya tak tahu siapa yang menasihati Menteri Besar Negeri Sembilan sekarang ni, Datuk Seri Ismail Lazim. Saya rasa Tok Mat pun dah hilang ke mana, Jalal pun dah hilang ke mana," sindir Rafizi, mempersoalkan siapakah penasihat undang-undang yang membenarkan tindakan sedemikian diambil.

“Saya nak bagi nasihat kepada setiausaha kerajaan negeri dan juga penasihat undang-undang yang kena gantung tu — saman. Saya nak 10%. Saman kerajaan negeri, insya-Allah menang, dapat ratus-ratus ribu.”

UMNO Dikecam: 'Pejuang' Perkhidmatan Awam yang Menghancurkannya Sendiri

Lebih keras, Rafizi menggunakan insiden ini untuk meruntuhkan naratif UMNO selama berdekad-dekad sebagai parti penjaga institusi Melayu dan perkhidmatan awam. Beliau mengingatkan bagaimana UMNO dahulu menggunakan sentimen bahawa perkhidmatan awam adalah 'institusi Melayu' untuk meraih sokongan, termasuk menakut-nakutkan pengundi bahawa pertukaran kerajaan akan merugikan penjawat awam. Namun kini, menurut Rafizi, UMNO sendiri yang menjadi pihak yang melanggar hak dan maruah penjawat awam tersebut, tanpa perlu menunggu campur tangan mana-mana pihak lain.

Implikasi tindakan MB Negeri Sembilan ini melangkaui sekadar isu teknikal perundangan. Ia menyentuh soal prinsip urus tadbir yang adil, kebebasan perkhidmatan awam daripada tekanan politik, serta kepercayaan awam terhadap institusi negeri. Sekiranya pegawai yang digantung itu memilih untuk menuntut keadilan melalui mahkamah, kerajaan negeri berpotensi besar untuk tewas dan terpaksa membayar pampasan yang lumayan — satu bebanan yang akhirnya akan ditanggung oleh rakyat Negeri Sembilan sendiri. Pendedahan Rafizi ini sekali gus mencabar UMNO untuk membuktikan bahawa mereka masih layak menjadi penjaga maruah perkhidmatan awam yang selama ini mereka dakwa.