Rafizi Dedah Trajektori Hutang Negara Makin Membimbangkan

Bekas Menteri Ekonomi, Rafizi Ramli, memberi amaran keras bahawa Malaysia bergerak menuju jurang fiskal yang serius apabila beliau mendedahkan unjuran hutang negara boleh mencapai RM1.7 trilion menjelang tahun 2030 — walaupun dalam senario pertumbuhan ekonomi terbaik. Kenyataan berimpak tinggi ini dilontarkan semasa Siri Forum 'Berani Bincang Bersama #2: Belanjawan Datang & Pergi', sebuah forum analisis ekonomi yang mempertemukan beberapa pemikir dan penganalisis terkemuka negara, bagi membincangkan jurang antara ekonomi rakyat dan ekonomi negara.

Kebimbangan Rafizi bukan lahir dari ruang hampa. Malaysia telah lama bergulat dengan defisit fiskal yang berterusan, dan perbahasan mengenai kesinambungan belanjawan negara semakin hangat menjelang pembentangan Belanjawan 2026. Sebagai bekas arkitek dasar fiskal dalam kerajaan Pakatan Harapan, Rafizi bercakap daripada kedudukan unik — seorang dalaman yang kini berdiri di luar kerajaan, mendedahkan angka-angka yang menurutnya mencerminkan trajektori yang tidak mampan.

Dari RM30 Bilion ke RM198 Bilion: Ledakan Penerbitan Hutang dalam Dua Dekad

Rafizi membentangkan data perbandingan yang mengejutkan — pada tahun 2005, jumlah kasar penerbitan hutang negara hanyalah RM30 bilion, dengan hanya RM9 bilion digunakan untuk membiayai defisit fiskal manakala RM23 bilion adalah penstrukturan semula (refinancing) hutang lama. Namun menjelang 2015, angka itu melonjak hampir tiga kali ganda kepada RM96 bilion, dan pada 2024, ia mencatat RM198 bilion — dengan RM76 bilion untuk defisit fiskal dan RM131 bilion sekadar untuk 'roll over' hutang lama. Beliau menggambarkan fenomena ini sebagai 'menendang tin ke hadapan' — menangguhkan beban kepada generasi akan datang. "Adalah sangat tidak bertanggungjawab untuk hanya memikirkan keselesaan harian kita sekarang kerana kita menendang tin ke hadapan — bukan masalah saya 10, 20 tahun dari sekarang. Apa yang berlaku kepada generasi muda bukan masalah saya," tegasnya, menghuraikan mentaliti yang cuba dilawan melalui dasar penyatuan fiskal.

Caj Perkhidmatan Hutang: Beban yang Memamah Masa Depan

Antara data yang paling meresahkan ialah pertumbuhan caj perkhidmatan hutang (debt service charge) negara. Rafizi memaparkan bahawa pada 2005, faedah hutang berjumlah RM11.6 bilion, mewakili 10.9 peratus daripada hasil kerajaan. Menjelang 2020, angka itu melonjak kepada RM35 bilion atau 15.5 peratus daripada hasil, dan pada 2024-2025, ia telah mencapai RM50.5 bilion — lebih 17 peratus. Dalam unjuran beliau bagi tahun 2030, walaupun dengan pertumbuhan ekonomi lima peratus, pertumbuhan produktiviti empat peratus, inflasi dua peratus, dan tanpa sebarang kejutan global, caj perkhidmatan hutang dijangka mencecah RM67 bilion atau 16 peratus daripada hasil. Rafizi mempersoalkan apa yang mampu dilakukan negara sekiranya beban faedah ini dapat dikurangkan: "Apa yang boleh kita lakukan dengan RM54 bilion jika kita tidak membayar faedah ini? Banyak yang boleh dilakukan. Jika kita berjaya mengawal hutang dan pinjaman kita, katakan anda hanya bayar RM45 bilion — itu RM9 bilion setahun yang boleh disalurkan semula kepada rakyat."

“Saya jalankan angka-angkanya — walaupun dalam senario terbaik pertumbuhan lima peratus, produktiviti empat peratus, inflasi dua peratus dalam empat hingga lima tahun akan datang sehingga 2030, jumlah hutang boleh mencecah RM1.7 trilion daripada RM1.3 trilion sekarang. Dan caj perkhidmatan hutang akan mencapai sekitar RM67 bilion pada kadar 16 peratus — jika segalanya berjalan lancar.”

Tiada 'Laluan Keluar': Kritikan Pedas Terhadap Belanjawan Semasa

Rafizi tidak berselindung dalam mengkritik pendekatan belanjawan kerajaan Anwar Ibrahim, yang mana beliau sendiri pernah menjadi sebahagian daripadanya. Walaupun mengakui belanjawan 2025 akan menjadi yang kelima dalam era Anwar, beliau menyatakan kritikan utamanya ialah ketiadaan 'laluan keluar' yang jelas daripada lingkaran hutang yang semakin membesar. "Kritikan terbesar saya ialah tiada laluan keluar daripada lingkaran ini, tiada laluan keluar daripada hutang nasional yang kian membengkak, tiada laluan keluar daripada caj perkhidmatan hutang yang semakin merayap naik," kata Rafizi. Beliau turut memberi amaran bahawa model semasa tidak akan berjaya memperbaiki warisan fiskal yang diterima, malah akan menyerahkan ekonomi kepada kerajaan atau generasi seterusnya dalam keadaan yang jauh lebih buruk dari segi fiskal. Rafizi menjangkakan perbahasan lebih sengit akan berlaku apabila Belanjawan 2027 dibentangkan kelak, melainkan kerajaan mengambil pendekatan yang jauh lebih radikal dalam pengurusan fiskalnya.

Implikasi forum ini melampaui sekadar perdebatan angka-angka. Rafizi secara efektif sedang membingkaikan naratif kritikal yang boleh membentuk persepsi awam menjelang pilihan raya akan datang — bahawa kesinambungan fiskal bukan sekadar isu teknikal, tetapi soal keadilan antara generasi. Persoalan sama ada kerajaan mampu atau mahu mengubah trajektori ini secara fundamental bakal menjadi ujian besar dalam belanjawan-belanjawan yang mendatang, dengan Rafizi sendiri menegaskan bahawa jika tiada perubahan radikal, penyatuan fiskal yang ada tidak akan memberikan impak bermakna kepada hala tuju ekonomi negara.