Amalan Kompaun SPRM Buka Ruang Kompromi

Amalan menawarkan penyelesaian kompaun terhadap suspek kes rasuah berprofil tinggi perlu dihentikan segera bagi mengelakkan wujudnya persepsi kompromi atau 'kautim' yang boleh mencemar integriti sistem perundangan negara. Peringatan tegas itu disuarakan bekas Menteri Ekonomi, Rafizi Ramli, ketika mengulas tindakan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) yang membenarkan pembayaran kompaun dalam skandal berbilion ringgit sebelum suspek berkenaan dilaporkan berada di luar negara.

Isu tersebut timbul susulan laporan mengenai Datuk Adam Radlan Adam Muhammad yang sebelum ini didakwa terbabit dalam penyelewengan dana Program Jana Ekonomi Pemerkasa Kontraktor Bumiputera Berwibawa (Jana Wibawa), namun dilepaskan selepas membayar kompaun sebanyak RM4.1 juta. Walau bagaimanapun, SPRM dilaporkan cuba mengesan semula individu berkenaan bagi membantu siasatan lain, sekali gus menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan dan rasional di sebalik tawaran kompaun awal tersebut.

Penyalahgunaan Peruntukan Kompaun Buka Ruang Kompromi

Menurut Rafizi menerusi audio siar Yang Berhenti Menteri (YBM), peruntukan kompaun di bawah Akta SPRM sepatutnya digunakan secara terhad bagi mendapatkan keterangan saksi utama ('crown witness') untuk mensabitkan perancang utama jenayah, bukannya sebagai tiket pelepasan mudah kepada tertuduh utama. Beliau menegaskan amalan melepaskan suspek yang berdepan pertuduhan rasuah jutaan ringgit hanya dengan membayar denda adalah langkah yang tidak wajar.

Rafizi menegaskan, "Kalau nampak disalahgunakan, ia membuka pintu rasuah. Maksudnya kalau saya didakwa rasuah RM100 juta contohnya, saya boleh 'kautim' dengan pendakwa raya atau SPRM untuk kompaun RM20 juta, saya bayar tapi saya lepas. Keputusan untuk kompaun ini ada pada kuasa SPRM, jadi nasihat saya lepas ini tak payah kompaunlah kepada sesiapa yang betul-betul kesnya sudah jadi isu negara."

“Peruntukan kompaun itu sebenarnya supaya ada kerjasama untuk mensabitkan pertuduhan orang lain yang lebih besar sebagai saksi, bukannya digunakan untuk membebaskan orang yang memang dituduh untuk rasuah.”

Kelemahan Kawalan Imigresen dan Impak Keadilan Awam

Beliau turut menyuarakan kehairanan terhadap kegagalan pihak berkuasa menyekat pergerakan keluar suspek sekiranya individu berkenaan masih menjadi 'person of interest' dalam siasatan kes lain. Sebaik sahaja pertuduhan digugurkan melalui pembayaran kompaun, pihak pendakwaan secara automatik kehilangan hak perundangan untuk menahan pasport atau mengenakan sekatan perjalanan ke atas mereka.

Rafizi menjelaskan lanjut, "Bila dah bagi kompaun dan lepaskan dia, semua pendakwaan dihentikan. Paling kurang kalau nak bagi kompaun pun peganglah pasport, tetapi peguam bela pasti akan bantah di mahkamah kerana tiada lagi pertuduhan aktif. Jadi bila SPRM tiba-tiba maklumkan nak cari dia semula tapi dia dah cabut ke luar negara, ia menjadi satu keadaan yang sangat canggung."

Menghakis Kepercayaan Rakyat Terhadap Institusi Penguatkuasaan

Mengulas implikasi jangka panjang, Rafizi memberi amaran bahawa ketidaktelusan dalam amalan kompaun institusi seperti SPRM mahupun Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN) boleh mewujudkan jurang keadilan dwidardjat antara golongan elit berkuasa dan rakyat biasa. Beliau khuatir jika trend ini berterusan, keyakinan rakyat terhadap usaha pembaharuan tatakelola kerajaan perpaduan akan terhakis.

Tegasnya, amalan 'siasat, tangkap, kemudian senyap selepas kompaun' tanpa melalui proses perbicaraan terbuka di mahkamah menutup hak orang ramai untuk mengetahui kebenaran sebenar. Justeru, beliau menggesa agensi penguatkuasaan memastikan setiap kes penyelewengan berprofil tinggi dibawa ke muka pengadilan sepenuhnya bagi menegakkan kedaulatan undang-undang tanpa sebarang tolak ansur.