Beban Konsesi UiTM RM8.6 Bilion Didedahkan

Beban kewangan Universiti Teknologi MARA (UiTM) kembali menjadi tumpuan susulan pendedahan mengenai perjanjian konsesi penswastaan enam kampus cawangan yang menelan perbelanjaan kerajaan sehingga RM8.6 bilion sepanjang tempoh 23 tahun. Isu tersebut disorot semula oleh Bekas Menteri Ekonomi, Rafizi Ramli, menerusi sesi audio siar 'Yang Berhenti Menteri' (YBM) baru-baru ini, susulan perhatian yang diberikan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim terhadap ketirisan institusi pendidikan berkenaan.

Pendedahan ini merungkai bagaimana skim Inisiatif Pembiayaan Swasta (PFI) yang dilaksanakan sekitar 2014 bagi pembinaan enam kampus baharu iaitu di Tapah, Seremban 2, Jasin, Puncak Alam, Pasir Gudang, dan Kota Samarahan telah menyekat ruang fiskal universiti berkenaan. Langkah penswastaan jangka panjang itu kini menyaksikan UiTM terpaksa memperuntukkan sebahagian besar dana operasi tahunannya semata-mata untuk membayar sewa konsesi.

Kos Sebenar RM2 Bilion Melambung RM8.6 Bilion

Mengulas lanjut mengenai struktur perjanjian tersebut, Rafizi mendedahkan bahawa kos pembinaan fizikal bagi setiap kampus cawangan berkenaan asalnya hanya dianggarkan antara RM280 juta hingga RM315 juta setiap satu, atau sekitar RM1.8 bilion hingga RM2 bilion untuk keseluruhan enam kampus sekiranya dibina terus oleh kerajaan. Bagaimanapun, perjanjian pajakan sewa tahunan antara RM56 juta hingga RM69 juta bagi setiap kampus selama 23 tahun melonjakkan liabiliti keseluruhan kepada RM8.6 bilion.

Rafizi menjelaskan, "Kos untuk membina setiap kampus ini hanyalah di antara 280 juta ke 315 juta sahaja setiap satu. Walau bagaimanapun kerajaan telah menandatangani perjanjian konsesi selama 23 tahun dan bersetuju membayar sewa tahunan di antara 56 juta sehingga 69 juta setiap satu. Jadi jumlah keseluruhan yang kerajaan akan bayar kepada enam syarikat terbabit selama 23 tahun adalah 8.6 bilion."

“Sekarang ini perbelanjaan untuk membayar konsesi UiTM yang enam biji ini saja ialah 11 peratus daripada perbelanjaan UiTM tiap-tiap tahun. Maka sumber kewangan kepada UiTM untuk perkara-perkara lain jadi lebih terhad.”

Petikan Artikel 🔒 Kad Quote (Verified)

Tekanan Fiskal dan Penglibatan Kroni Politik

Menurut Rafizi, bayaran komitmen tahunan tersebut telah menyerap kira-kira 11 peratus daripada keseluruhan perbelanjaan tahunan UiTM, sekali gus mengehadkan peruntukan pembangunan dan kebajikan mahasiswa. Kekangan kewangan yang berpunca daripada komitmen konsesi itu turut memaksa sayap pelaburan universiti, UiTM Holdings, menceburi pelbagai perniagaan komersial bagi menjana pendapatan sendiri sehingga akhirnya mencatatkan kerugian terkumpul dilaporkan mencecah RM157 juta antara 2017 dan 2021.

Beliau turut mempersoalkan ketelusan penganugerahan konsesi tersebut pada era pentadbiran terdahulu yang didakwa melibatkan entiti berkepentingan politik tanpa rekod pembinaan yang kukuh. "Bagi setiap konsesi enam ini, semuanya diberikan kepada 'politically connected cronies' dan sebahagian itu memang pemimpin politik. Patternnya ialah syarikat konsesi JV dengan syarikat 'special purpose vehicle' milik orang politik," katanya sambil menegaskan semakan semula kontrak lampau amat mustahak bagi menghentikan ketirisan dana awam.

Pendedahan ini mengukuhkan gesaan agar kerajaan menilai semula struktur model konsesi PFI terdahulu dalam sektor pendidikan tinggi, bagi memastikan dana pembangunan universiti benar-benar disalurkan untuk meningkatkan mutu akademik serta kebajikan penuntut, bukannya mengalir keluar untuk menampung kos pembiayaan pihak swasta.