Rafizi: Rakyat Jangan Tunggu 'Goodies' Belanjawan Semata

Mantan Menteri Ekonomi, Rafizi Ramli, tampil dengan kritikan menusuk terhadap pendekatan belanjawan tahunan kerajaan dalam forum awam 'Berani Bincang Bersama #2: Belanjawan Datang & Pergi (Ekonomi Rakyat vs Ekonomi Negara)' — mendedahkan bahawa rakyat telah terlalu lama dikondisikan untuk menunggu 'gula-gula' politik setiap kali pembentangan belanjawan, sedangkan masalah struktural ekonomi yang lebih mendalam dibiarkan tidak berpenyelesaian.

Kenyataan tersebut dibuat dalam konteks debat berterusan mengenai keberkesanan mekanisme bantuan kerajaan kepada rakyat berpendapatan rendah — khususnya sama ada kaedah pemindahan tunai langsung lebih efektif berbanding subsidi barangan atau baucar wang raya. Rafizi mengakui beliau sering menjadi 'suara tunggal' dalam perbincangan dalaman kerajaan yang melibatkan Kementerian Kewangan (MOF), Jabatan Perdana Menteri (JPM), dan Unit Perancang Ekonomi (EPU) dalam soal pendekatan ini.

Perdebatan Dalaman: MOF Lawan Ahli Politik

Rafizi mendedahkan bahawa dalam perbincangan dalaman kerajaan, hujah menentang pemindahan tunai langsung kepada rakyat sering disandarkan kepada kebimbangan politik — bahawa rakyat akan 'tidak berterima kasih' kepada kerajaan seandainya wang diberi secara langsung. Beliau menolak keras pendekatan birokrat yang cuba mengambil alih peranan ahli politik dalam menilai impak undian. "Bukan tugas MOF untuk membuat keputusan itu. Saya adalah ahli politik. Biarkan kami bimbang sama ada kami akan menang undi atau tidak," tegas Rafizi, sambil mengingatkan bahawa Najib Razak kalah dalam pilihan raya 2018 bukan kerana BR1M, tetapi kerana 1MDB.

Beliau turut mengkritik sambungan program STR (Sumbangan Tunai Rahmah) yang menurutnya mewarisi kelemahan struktural BR1M — diedarkan sebagai 'hadiah politik' dan bukan sebagai jaring keselamatan sosial yang dilembagakan. "Tugas anda adalah untuk berkhidmat kepada negara dan memastikan anda memberikan nasihat ekonomi terbaik dan paling mantap kepada kerajaan semasa, bukan untuk cuba menjadi kami ahli politik," kata Rafizi dengan nada tegas.

“Dapatan ekonomi di seluruh dunia telah menunjukkan bahawa mereka tahu apa yang perlu dilakukan. Mereka mengurus bantuan tunai dengan jauh lebih baik berbanding cara pemimpin kita mengurus Tabung Haji atau FELDA.”

Eksais Kereta dan Penjagaan Kanak-Kanak: Beban Tersembunyi Rakyat

Menganjak kepada isu beban kos sara hidup, Rafizi mengemukakan dua contoh kontroversi yang menurutnya lebih berkesan daripada sebarang baucar atau wang raya belanjawan. Pertama, soal duti eksais kenderaan — di mana kereta bawah 1,800cc dikenakan cukai eksais sehingga 85% ditambah SST hingga mencecah 100%. Ini bermakna sebahagian besar ansuran bulanan kereta rakyat sebenarnya adalah bayaran balik cukai. "Hanya di Malaysia, saya fikir golongan muda atau isi rumah berpendapatan rendah sebenarnya mengambil pinjaman untuk membayar cukai," sindir Rafizi.

Kedua, beliau menekankan inisiatif penjagaan kanak-kanak universal yang cuba ditolak sebagai salah satu tindakan terakhirnya dalam kerajaan. Bagi pasangan muda di Kuala Lumpur dengan dua anak, kos penjagaan kanak-kanak bulanan boleh mencecah RM1,600 — mendorong ibu-ibu untuk meninggalkan pekerjaan demi menjimatkan perbelanjaan tersebut. "Tetapi bagaimana jika anda mengambil RM1,600 itu kerana anda memperuntukkan wang dengan lebih baik untuk menyediakan penjagaan kanak-kanak universal — itu memberi RM1,600 kepada isi rumah, jauh lebih banyak daripada sebarang baucar," hujah Rafizi.

Belanjawan Seharusnya Baiki Struktur, Bukan Sekadar 'Gula-Gula'

Implikasi daripada pandangan Rafizi ini memberi isyarat bahawa pendekatan belanjawan semasa — yang tertumpu kepada pengumuman baucar, insentif berasingan, dan bantuan ad-hoc — gagal menangani punca sebenar tekanan kewangan rakyat. Rafizi berpendapat sekiranya kerajaan mengurus dasar cukai dan perbelanjaan awam secara holistik, rakyat akan mendapat ruang fiskal lebih besar dalam saku mereka tanpa perlu bergantung kepada 'goodies' tahunan. Tambahan itu, beliau turut menyentuh keperluan pencen sosial bagi warga emas sebagai respons kepada Malaysia yang semakin memasuki fasa masyarakat penuaan — di mana satu daripada lapan rakyat Malaysia kini berusia 65 tahun ke atas.

Bagi penganalisis dan pengamal dasar, pendedahan dalaman Rafizi ini mendedahkan ketegangan antara pragmatisme birokrasi dan visi pembaharuan ekonomi yang lebih berani. Selagi rakyat dikondisikan untuk 'menunggu belanjawan', selagi itu kerajaan akan terus menawarkan penyelesaian jangka pendek kepada masalah yang memerlukan penyelesaian struktural jangka panjang. Persoalan besar yang terbit: adakah keberanian politik yang secukupnya dalam sistem semasa untuk melaksanakan pembaharuan besar-besaran yang Rafizi gambarkan — atau akan belanjawan demi belanjawan terus menjadi persembahan gula-gula tahunan?