UJSB: Enam Perkara Tabung Haji Disorokkan

Laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) berhubung Lembaga Tabung Haji (LTH) mendedahkan enam kegagalan pentadbiran yang serius pada tahun kewangan 2017 — termasuk tindakan tidak melaksanakan rosai nilai merentasi pelbagai kategori pelaburan — dalam satu analisis awam yang diperincikan oleh penganalisis kewangan bebas, Faizal Rahman, semasa program siaran langsung berjudul 'RCI-TH PERAM (Siri Akhir): Bedah Kulit ke Kulit' pada 7 September 2026. Pendedahan ini bersandar kepada Perenggan 3.13 laporan RCI, merangkumi muka surat 107 hingga 137, yang memperincikan Pelan Pemulihan LTH 2018 dan penubuhan Urus Jemaah Sendirian Berhad (UJSB).

Konteks pendedahan ini berlaku dalam keadaan perdebatan awam semakin memanas susulan tular sebuah video daripada pemimpin parti Amanah yang mendakwa penubuhan UJSB sebenarnya menguntungkan Tabung Haji. Faizal, yang merujuk terus kepada dokumen RCI, menolak naratif tersebut dengan menegaskan bahawa perbincangan mengenai UJSB mesti dilakukan dalam kerangka laporan RCI itu sendiri, bukan berdasarkan tanggapan semata-mata. Skop siasatan RCI merangkumi tempoh 2014 hingga 2020, bermakna dokumen pemulihan 2018 hingga 2020 turut dirujuk oleh para pesuruhjaya.

Enam Kegagalan Utama yang Dikenal Pasti Suruhanjaya

Merujuk kepada Perenggan 3.13.9 laporan RCI, Faizal membentangkan enam perkara yang tidak dilaksanakan oleh LTH pada tahun kewangan 2017. Pertama, LTH tidak melaksanakan rosai terhadap pelaburan dalam syarikat-syarikat bersekutu. Kedua, LTH tidak melaksanakan rosai bagi pelaburan dan pembiayaan kepada anak-anak syarikat. Ketiga, LTH tidak melaksanakan rosot nilai dalam instrumen pendapatan tetap. Keempat, LTH tidak mematuhi piawaian FRS 140 berkaitan kerugian nilai saksama bagi pelaburan hartanah. Kelima, LTH mengagihkan keuntungan atau hibah tanpa mengambil kira impak rosai dan kejatuhan nilai saksama pelaburan. Keenam, LTH merekodkan pendapatan dividen daripada anak syarikat walaupun dividen tersebut tidak pernah dibayar kepada LTH. Faizal turut memetik bahawa LTH sebelum itu mengubah polisi rosot nilai daripada 70% kepada 85%, dan kemudian 90%, bagi membolehkan organisasi merekodkan rosai bernilai sekadar 1.0 juta ringgit sahaja pada tahun 2017.

“Sepatutnya pada tahun 2017 tu rugi 1.4 bilion. Tapi bila dia tak rekodkan perkara-perkara yang saya sebut tadi — ada enam item tadi — menyebabkan dia rekod sebenarnya 'Oh, Tabung Haji untung sebanyak 3.4 bilion.' Nampak tak? Ini yang memerlukan siasatan lanjut.”

Kerugian 1.4 Bilion Disembunyi di Sebalik Untung 3.4 Bilion

Antara dapatan paling mengejutkan yang dikongsikan ialah rumusan Suruhanjaya bahawa sekiranya piawaian MFRS diguna pakai secara penuh, LTH sepatutnya merekodkan kerugian bersih sebanyak 1.4 bilion ringgit pada tahun 2017 — berbanding keuntungan 3.44 bilion ringgit seperti yang tertera dalam penyata kewangan rasminya. Jurang antara angka yang direkodkan dengan angka sebenar ini, sebanyak hampir 4.84 bilion ringgit, berpunca langsung daripada kegagalan melaksanakan enam perkara yang disenaraikan di atas. Suruhanjaya turut merumuskan bahawa kedudukan kewangan LTH berada dalam keadaan kritikal pada tahun 2017, dengan kerugian terkumpul meningkat melebihi 10 bilion ringgit — memaksa kerajaan Pakatan Harapan pada masa itu melaksanakan Pelan Pemulihan 2018 dengan kadar segera. Faizal memetik laporan RCI: "Suruhanjaya mengambil maklum bahawa sekiranya jurang defisit ini tidak ditutup sebelum 31 Disember 2018, Lembaga Tabung Haji tidak akan berupaya mengagihkan keuntungan kepada pendeposit berdasarkan Akta 535."

Implikasi: Pentadbiran LTH Dipersoal, Bukan Sekadar Politik

Faizal menegaskan bahawa isu ini bukan sekadar polemik antara parti politik, sebaliknya ia menyentuh integriti pentadbiran sebuah institusi amanah yang memegang deposit berjuta-juta jemaah haji. "Laporan Tabung Haji ni bukan semata-mata tentang pemimpin-pemimpin yang sakau. Tetapi dia juga berkenaan dengan pentadbiran Tabung Haji yang pada saya telah melakukan kesalahan-kesalahan, kecuaian-kecuaian yang mana kita boleh dakwa mereka," tegasnya. Beliau turut mempersoal kelembapan siasatan lanjut oleh pihak berkuasa yang dilihat lebih berminat beralih kepada isu-isu lain berbanding menyempurnakan proses akauntabiliti terhadap individu yang bertanggungjawab di LTH.

Dengan RCI yang telah memeriksa dokumen dari tahun 2014 hingga 2020, dan laporan PWC yang menjadi asas dapatan kritikal ini, tekanan kini berada di pihak kerajaan dan agensi penguatkuasa untuk menentukan sama ada tindakan undang-undang akan diambil terhadap pihak yang bertanggungjawab atas manipulasi rekod kewangan LTH pada tahun 2017. Kegagalan berbuat demikian bukan sahaja melemahkan kepercayaan pendeposit terhadap institusi amanah terbesar umat Islam di Malaysia, malah memberi isyarat yang membimbangkan tentang tahap akauntabiliti korporat dalam entiti-entiti yang dikawal selia kerajaan.