Bersama: Parti Baru Tanpa Budaya Lama

Rafizi Ramli, bekas Menteri Ekonomi dan Bekas Ahli Parlimen Pandan, secara terus terang mendedahkan alasan di sebalik penubuhan Parti Bersama dalam sesi dialog terbuka 'Apehal Follow Aku: Sekawan Kancil Pandan' — sebuah platform yang beliau gunakan untuk berkomunikasi secara jujur dengan pendukungnya. Menurut Rafizi, keputusan mendirikan Bersama bukan didorong oleh ambisi peribadi, sebaliknya oleh satu keperluan kritikal: menyediakan laluan politik yang bersih kepada generasi baharu pemimpin yang kini tiada pilihan selain menyertai parti-parti lama yang tepu dengan amalan feudal, rasuah, dan politik wang.

Landskap politik Malaysia hari ini, menurut Rafizi, terus dikuasai oleh struktur parti yang beliau gelar 'parti dinosaur' — entiti politik yang telah mengakar dengan budaya bodek, puak-puak dalaman, dan ketergantungan kepada wang sebagai mata wang kuasa. Pemimpin muda yang berkeupayaan tinggi, termasuk mereka yang datang daripada latar belakang profesional seperti doktor, arkitek, dan perancang bandar, secara sistematik tersisih dalam persekitaran sedemikian. Bagi Rafizi, inilah jurang yang paling merbahaya dalam sistem demokrasi negara — bukan sekadar kekurangan pemimpin, tetapi kegagalan struktur parti untuk membolehkan pemimpin terbaik naik ke permukaan.

Parti Dinosaur dan Budaya yang Memamah Pemimpin Berkaliber

Rafizi memperincikan bagaimana individu berlatarbelakang teknikal dan profesional — yang beliau dan rakan seperjuangan seperti Wong Chen gelarkan sebagai 'teknokrat' — sentiasa gagal melepasi hierarki parti konvensional. Tiga faktor utama yang beliau kenal pasti: pertama, mereka tidak mempunyai masa untuk bermain politik kopi kedai dan pecatur kedudukan; kedua, mereka menolak budaya berpuak dan berstrategi; dan ketiga, mereka tidak mempunyai wang, mahupun kepercayaan terhadap politik wang. "Kalau kena rasuah, rasuah. Kalau kena bodek, bodeklah. Kalau kena main politik wang, politik wanglah," kata Rafizi, menggambarkan realiti pahit yang dihadapi sesiapa yang memasuki parti-parti sedia ada dengan niat murni.

Beliau turut menyentuh secara terbuka fenomena pemimpin lama yang menggunakan kedudukan dan rangkaian parti untuk 'pau' wang program — satu budaya yang berlaku merentas parti. Dalam sesi yang sama, Rafizi secara sinis mencadangkan supaya penyokong yang bijak, jika menemui calon lawan yang kaya di Pandan, boleh 'ambil 500, bagi balik 500 kepada Bersama' — suatu sindiran tajam terhadap amalan politik wang yang sudah menjadi kebiasaan di dalam sistem parti yang ada.

“Kalau saya buat begitu, dia ada satu masalah. Saya lepas, saya tak ada masalah. Tapi yang lain-lain macam mana? Yang muda-muda yang ahli politik yang ingin bawa politik yang baik, yang nak berkhidmat kepada rakyat — dia tak ada pilihan. Pilihan yang dia ada hanyalah parti-parti dinosaur.”

Sistem Kancil: Demokrasi Akar Umbi Tanpa Hierarki

Sebagai alternatif kepada struktur parti konvensional yang berat dengan birokrasi dan protokol, Bersama memperkenalkan sistem 'Kancil' — platform digital yang membolehkan ahli mencipta acara, memobilisasi komuniti, dan merakamkan sumbangan mereka tanpa memerlukan kelulusan ketua bahagian atau ketua cawangan. Rafizi menegaskan bahawa keputusan memilih pemimpin parti pada masa depan akan dibuat oleh ahli-ahli Bersama sendiri berdasarkan rekod kerja nyata yang tercatat dalam sistem papan pemimpin (leaderboard), bukan melalui kedekatan peribadi dengan pemimpin atasan. "Tak perlu rapat dengan saya, tak perlu rapat dengan Wong Chen. Yang penting ialah kalau kita nak membantu, tak perlu dapat kelulusan daripada ketua bahagian, ketua cabang, ketua sana, ketua sini. Buang semua tu," tegasnya.

Pertaruhan Besar di Pandan: Lawan Semua, Bermula dari Bawah

Kerusi Pandan, yang pernah menjadi kubu kukuh Rafizi dengan rekod memenangi 52 peratus undi pengundi Melayu pada Pilihan Raya Umum 2022 — suatu pencapaian luar biasa bagi calon Pakatan Harapan — kini berhadapan dengan landskap persaingan yang jauh lebih mencabar. Bersama perlu berdepan dengan semua kuasa: UMNO, Barisan Nasional, Perikatan Nasional, serta parti-parti PH termasuk DAP, Amanah, dan PKR. Tambahan pula, Pakatan Harapan telah meletakkan Tengku Zafrul sebagai calon di sini, seorang bekas menteri kewangan yang disokong oleh modal kempen yang kukuh. Rafizi sedar ini bukan pertandingan mudah, dan beliau merancang untuk memulakan kempen bawah akar, menemui semula pengundi dari rumah ke rumah, tidak berbeza dengan caranya di Pandan pada 2011 dan 2012 — bermula dengan menggoreng pisang dan membasuh baju bersama warga tua setempat.

Implikasi penubuhan Bersama melangkaui pertandingan di Pandan semata-mata. Jika eksperimen ini berjaya membuktikan bahawa sebuah parti baharu boleh tumbuh tanpa wang besar, tanpa patronasi, dan tanpa budaya feudal — ia berpotensi merombak kaedah dan jangkaan cara sesebuah parti politik dibina di Malaysia. Rafizi sendiri mengakui bahawa kemenangan bukan jaminan, tetapi warisan terpenting yang ingin ditinggalkan adalah sebuah platform di mana pemimpin muda yang ikhlas tidak perlu memilih antara integriti mereka dan peluang untuk berkhidmat. "Kita nak tinggalkan satu platform parti yang mana orang kata, tengok budak-budak kancil tu, bersama tu — baik dia orang," katanya, menutup ucapannya dengan visi yang sederhana namun penuh makna.