Rafizi: Rasuah Sudah Terkunci Dalam Bajet Negara

Bekas Menteri Ekonomi, Rafizi Ramli, mendedahkan hakikat mengejutkan mengenai struktur bajet pembangunan negara dalam forum awam 'Berani Bincang Bersama #2: Belanjawan Datang & Pergi' — bahawa hanya separuh daripada peruntukan pembangunan tahunan bernilai RM86 bilion benar-benar disalurkan ke projek baharu, manakala bakinya terikat untuk membayar konsesi dan hutang warisan. Pendedahan ini bukan sahaja membongkar kerapuhan fiskal negara, malah menyanggah janji-janji besar mana-mana kerajaan yang mendakwa mampu membasmi pembaziran hanya dengan memilih pemimpin bersih.

Latar belakang perbincangan ini berakar pada amalan Inisiatif Pembiayaan Swasta (PFI) dan perjanjian perkongsian awam-swasta (PPP) yang telah bermula sekurang-kurangnya sejak awal 2000-an — merangkumi bailout LRT dan Star, pembinaan MRT, sehinggalah kes pemberian konsesi enam kampus UITM kepada pemimpin Umno pada 2014. Corak ini, menurut Rafizi, telah mengunci sebahagian besar perbelanjaan negara dalam kontrak jangka panjang 20 hingga 30 tahun yang tidak boleh dibatalkan, mewujudkan perangkap fiskal yang diwarisi setiap kerajaan tanpa mengira ideologi.

Hanya 50 Peratus Bajet Pembangunan Sampai ke Projek Sebenar

Rafizi mendedahkan bahawa rekod ini konsisten bermula dari era Najib Razak pada 2017 sehinggalah beliau meninggalkan jawatan pada 2024. Apabila kerajaan mengumumkan, umpamanya, RM86 bilion untuk bajet pembangunan, masyarakat umum lazimnya mengandaikan keseluruhan jumlah itu digunakan untuk membina sekolah, jambatan, dan program pembangunan kemahiran. Hakikatnya jauh berbeza. "Daripada RM86 bilion yang diumumkan, hanya separuh yang masuk ke projek sebenar. Separuh lagi sebenarnya untuk membayar konsesi dan hutang," tegasnya. Ini bermakna apabila Bajet 2027 diumumkan dengan angka RM90 bilion sekalipun, hanya kira-kira RM45 bilion benar-benar mengalir ke projek pembangunan baharu di lapangan.

PFI dan Konsesi: Bom Jangka Masa dalam Bajet Negara

Rafizi menghuraikan mekanisme PFI sebagai punca utama masalah ini. Apabila kerajaan tidak mampu membiayai projek mega secara terus, sektor swasta dijemput membiayainya melalui bon dan instrumen pasaran modal. Sebagai balasan, kerajaan bersetuju membayar konsesi selama 20 hingga 30 tahun menerusi peruntukan bajet pembangunan. Projek seperti MRT dan Prasarana, yang tidak menjana keuntungan, terus menambah beban dengan kos operasi ratusan juta ringgit setahun. Kes yang paling mengusik ialah konsesi enam kampus UITM bernilai antara RM300 juta hingga RM400 juta setiap satu yang ditandatangani pada 2014. "Kontrak sudah ditandatangani untuk 20 tahun akan datang. Anda tidak boleh membatalkannya. Anda terpaksa membayarnya," jelas Rafizi.

“Kebanyakan rasuah sudah pun dikunci dalam bajet. Yang paling boleh anda lakukan ialah memastikan projek-projek kecil dan projek masa hadapan memberikan nilai terbaik. Dan oleh itu, sesiapa pun yang memenangi pilihan raya umum akan datang tidak akan mampu secara ajaib menyelesaikan masalah fiskal.”

Reformasi Tadbir Urus: Satu Pintu, Swiss Challenge, dan Warisan yang Ditinggalkan

Rafizi mengakui beberapa langkah pembaikan yang cuba dilaksanakan semasa beliau menjawat jawatan, termasuk dasar 'satu pintu' di mana Kementerian Ekonomi mesti meluluskan keperluan projek sebelum unit privatisasi di Jabatan Perdana Menteri menentukan kaedah pembiayaannya. Beliau turut mencadangkan pelaksanaan 'Swiss Challenge' — mekanisme di mana projek terbaik ditender secara terbuka untuk mendapatkan spesifikasi yang sama pada harga lebih rendah — bagi membendung penggelembungan harga dalam projek infrastruktur berskala besar. Walau bagaimanapun, beliau mengakui warisan kontrak lama menjadikan reformasi struktural sukar dilaksanakan dalam jangka pendek.

Implikasi Besar kepada Landskap Politik dan Ekonomi Rakyat

Pandangan Rafizi ini membawa implikasi mendalam kepada seluruh ekosistem politik Malaysia menjelang PRU16. Dakwaan bahawa sesebuah parti bersih mampu menjimatkan puluhan bilion ringgit dengan membasmi rasuah — retorik yang sering dimainkan oleh setiap blok pembangkang — kini dipersoalkan oleh bekas orang dalam kerajaan sendiri. "Adalah satu keperluan bahawa anda bebas daripada rasuah, tetapi itu sahaja tidak lagi mencukupi. Anda perlu mampu melaksanakan perubahan generasi dalam dasar ke hadapan," tegasnya. Hutang yang diwarisi daripada pengurusan berlebihan era Najib, Muhyiddin, dan Zafrul semasa Covid, menurut Rafizi, mungkin memerlukan 20 hingga 30 tahun lagi untuk diselesaikan sepenuhnya — meletakkan beban itu di bahu generasi yang belum lahir lagi.

Pendedahan Rafizi ini seharusnya menjadi cermin kritikal bagi penggubal dasar, ahli parlimen pembangkang, dan rakyat biasa untuk menilai semula retorik bajet yang selama ini dibingkaikan sebagai angka yang mudah difahami. Selagi struktur konsesi dan PFI yang telah bermastautin dalam bajet pembangunan negara tidak ditangani secara radikal dan sistematik, mana-mana kerajaan — tidak kira betapa berintegritinya — akan tetap terpasung oleh dosa fiskal pemerintahan lalu.