Tunang Bergaduh Hantaran, Bekas Tunang Cari Kekasih Baru

Bekas Ahli Parlimen Pandan merangkap penganalisis politik, Rafizi Ramli, menggambarkan hubungan antara UMNO dan PAS dalam Perikatan Nasional (PN) tidak ubah seperti pasangan tunang yang sedang bergaduh soal hantaran — sementara bekas tunang PAS, parti Wawasan, tampil mencari tempat dalam formula gabungan yang semakin kusut. Ulasan tajam Rafizi itu dikemukakan dalam siri perbincangan politik dua jam bertajuk 'YBM #64' yang disiarkan di saluran YouTube Rafizi Ramli, menjadi buah mulut dalam kalangan pemerhati politik tanah air.

Pertikaian pembahagian kerusi antara UMNO dan PAS bukan perkara baharu dalam landskap politik Malaysia, namun ia semakin runcing selepas kedua-dua parti memperoleh kemenangan dalam pilihan raya negeri terbaru. Timbalan Presiden UMNO, Mohamad Hasan atau Tok Mat, sebelum ini mencabar PAS membubarkan salah satu negeri dalam SG4 bagi menguji kesetiaan perpaduan mereka — satu gesaan yang tidak mendapat sambutan positif daripada kepimpinan jentera pilihan raya PAS. Latar belakang inilah yang mendorong Rafizi mengupas semula kerumitan hubungan dua parti yang menurutnya sentiasa bersaing untuk menguasai 'pasaran' yang sama — pengundi Melayu konservatif.

Dua Gergasi, Satu Pasaran: Mengapa UMNO dan PAS Tidak Boleh Akur

Rafizi menjelaskan bahawa UMNO pada masa ini hanya memiliki 21 kerusi parlimen di Semenanjung, manakala PAS memegang 44 kerusi. Jika Wawasan mengekalkan 30 kerusi bekas Bersatu, jumlah PN tanpa sumbangan UMNO sudah mencecah 74 kerusi — menjadikan UMNO sekadar rakan kongsi kecil yang tidak berdaya tawar. "Itu bukan dinamik baru. Itu adalah sifat hubungan PAS dengan UMNO sampai kiamat," tegas Rafizi, sambil menjelaskan bahawa kedua-dua parti berkongsi sasaran pengundi yang sama, justeru persaingan antara mereka tidak pernah benar-benar berakhir.

Dalam konteks 'hantaran' kerusi, UMNO ingin PAS menolak Wawasan dan hanya berunding berdua, manakala PAS pula mahukan UMNO menerima hakikat bahawa kerusi-kerusi Bersatu dahulu akan diperebutkan oleh PN tanpa campur tangan UMNO. Rafizi mengira, jika formula ini diterima, UMNO mungkin hanya mampu menggondol sekitar 40 hingga 44 kerusi, berbanding PN yang boleh memegang lebih 70 kerusi — satu ketidakseimbangan yang mustahil diterima UMNO secara politik.

Wawasan: Anak Kucing PAS atau Duri Dalam Daging?

Kemunculan Wawasan di bawah pimpinan Tan Sri Hamzah Zainudin turut disoroti Rafizi sebagai faktor yang merumitkan perbincangan. Menurutnya, senario terbaik bagi Wawasan ialah menerima hakikat bahawa mereka tidak akan mendapat kesemua 30 kerusi bekas Bersatu, dengan jangkaan realistik sekitar 10 kerusi sahaja. Dengan jumlah itu, prospek Hamzah untuk menduduki jawatan besar seperti Timbalan Perdana Menteri menjadi tipis. "Kalau you hanya ada 10 kerusi parlimen, paling hebat pun besar kemungkinan hanya dua tiga orang sajalah kalau dapat jadi menteri," jelas Rafizi, menilai keberhargaan Wawasan dalam sebarang formula gabungan PN.

“PAS ataupun UMNO memang reason that dia ialah kewujudan dia tu is dominate. Sebab tu macam PAS dia bekerjasama dengan mana-mana parti pun akhirnya akan terburai sebab the question is they have to dominate.”

Sejarah Berulang: Penyatuan Ummah Berakhir Dengan Maki Hamun

Rafizi mengingatkan kembali tragedi 'penyatuan ummah' di Johor dan Negeri Sembilan, di mana PAS memberikan sokongan jentera pilihan raya kepada PN, namun selepas menang, UMNO dengan pantas bersikap dingin malah bertelagah dengan PAS. Di Negeri Sembilan, PN menang tujuh kerusi dengan PAS menyumbang empat manakala Wawasan tiga — namun PAS akhirnya berasa dipergunakan. "Mula-mula sanggup, lepas tu tak sanggup dah. Mula-mula lepas tu mulalah keluar cerita kita dipergunakanlah," sindir Rafizi menggambarkan perasaan PAS yang semakin sedar kekuatan sebenar kepimpinan dalam PN bukan di tangan mereka. Senario yang berulang ini, kata Rafizi, bakal kembali terjadi selagi tiada formula pembahagian kuasa yang jelas dan adil.

Bagi Rafizi, tiada penyelesaian mudah dalam kemelut ini. Setiap parti mempunyai kehendak dominasi tersendiri, manakala formula pembahagian kerusi yang memuaskan semua pihak hampir mustahil dicapai. Beliau membayangkan kemungkinan pembahagian wilayah pengaruh — utara untuk PAS, selatan untuk UMNO — namun menegaskan bahawa "the devils is in the details", kerana UMNO tetap akan meminta kerusi di Kedah, Terengganu dan Kelantan walaupun mengakui kawasan itu sebagai kubu PAS. Selagi tiada pemimpin yang sanggup mengalah sepenuhnya, kata Rafizi, pertunangan UMNO-PAS ini mungkin tidak akan pernah berakhir di penghulu.