Sara Persoal Cukai dan Kepercayaan Terhadap Kerajaan

Seorang peserta forum yang memperkenalkan dirinya sebagai Sara tampil dengan dua persoalan berwibawa yang menggugah perbincangan di Forum Berani Bincang Bersama #2 anjuran Rafizi Ramli, membangkitkan isu kepercayaan rakyat terhadap kerajaan sebagai syarat utama sebelum sebarang cadangan peningkatan cukai boleh diterima. Forum bertajuk 'Belanjawan Datang & Pergi: Ekonomi Rakyat vs Ekonomi Negara' itu menyaksikan Sara secara terbuka mempersoalkan dua perkara yang, pada pandangannya, sering diabaikan dalam perdebatan belanjawan negara — pertama, kemungkinan menyemak semula konsesi lopsided dalam belanjawan operasi; dan kedua, krisis kepercayaan yang membelenggu rakyat setiap kali cukai baharu dicadangkan.

Persoalan Sara hadir di tengah-tengah perdebatan hangat berkaitan belanjawan negara yang semakin memburuk setiap tahun, dengan rakyat menanggung bebanan kenaikan kos sara hidup sementara kontrak konsesi lama yang dipertikaikan terus terikat dalam perbelanjaan operasi kerajaan. Dalam konteks ini, Sara yang mewakili suara generasi pertengahan — golongan yang pernah melalui pelbagai era pentadbiran dan peralihan kerajaan — melontarkan soalan yang mencerminkan sentimen kolektif rakyat terhadap sistem percukaian dan tadbir urus kewangan negara.

Konsesi Lopsided: Mengapa Tidak Boleh Disemak Semula?

Sara mempersoalkan logik di sebalik dakwaan bahawa konsesi berlebihan yang dibayar kerajaan adalah 'terkunci' dalam belanjawan operasi dan tidak boleh disentuh. Bagi Sara, ini merupakan suatu yang 'bizarre' kerana wang berkenaan pada hakikatnya adalah wang pembayar cukai. "Ini adalah perkara yang dibayar oleh pembayar cukai. Jadi kita sepatutnya boleh menyemak semula semua konsesi yang dibayar berlebihan ini," tegasnya di hadapan panel forum. Menjawab keresahan ini, panelis yang merupakan seorang peguam menjelaskan konsep 'sanctity of contract' — bahawa kontrak konsesi, walaupun bersifat lopsided, sukar dibatalkan kerana ia lazimnya dibiayai melalui penerbitan bon. Sekiranya kontrak dibatalkan, bon-bon berkenaan akan gagal bayar dan penarafan kedaulatan negara akan turut terjejas. "Anda tidak boleh hanya membatalkan kontrak begitu sahaja... ia akan bergema ke seluruh sistem," jelas panelis berkenaan, sambil mencadangkan pendekatan lebih lembut iaitu menyiasat penerima manfaat sebenar dan menyenarai hitam syarikat terbabit daripada menyertai tender kerajaan pada masa hadapan.

Panelis lain menambah bahawa penyelesaian yang lebih pragmatik ialah memahami profil keuntungan syarikat terbabit dan menggalakkan rundingan semula secara diplomatik. Sebagai contoh, syarikat mega infrastruktur yang meminjam pada kadar 4% sepatutnya tidak memperoleh margin keuntungan sehingga 14%. "Anda tidak mungkin boleh berbuat demikian — paling banyak anda sepatutnya mendapat 8%," katanya, menekankan keperluan pengawal selia yang berpengalaman dan terlatih untuk memastikan keuntungan yang adil bagi syarikat-syarikat ini.

Trauma Cukai: Kepercayaan Dahulu, Beban Kemudian

Bahagian kedua persoalan Sara menyentuh tepat pada jiwa perbahasan percukaian — sama ada SST, GST, mahupun cadangan cukai transaksi elektronik yang dikemukakan panelis lain. Sara mengaku mempunyai 'trauma' dan 'skeptisisme yang tinggi' terhadap mana-mana parti yang mencadangkan kenaikan cukai. Beliau turut berkongsi dapatan tidak rasmi daripada rakan sebayanya: mereka sanggup membayar lebih cukai, tetapi hanya jika mereka yakin wang itu digunakan dengan betul. Namun, keyakinan itu belum ada.

“Saya tidak keberatan membayar lebih cukai jika saya tahu wang itu benar-benar digunakan untuk kebaikan. Tetapi sekarang, parti demi parti, mereka berkata 'percayakan saya dengan kuasa.' Anda mahu mengenakan cukai ke atas saya — bagaimana saya tahu anda akan melaksanakan apa yang anda janjikan? Saya mempercayai anda dengan undi saya, saya mempercayai anda dengan wang saya.”

Implikasi: Jurang Kepercayaan yang Menghalang Reformasi Fiskal

Persoalan Sara mencerminkan sebuah dilema besar dalam landskap fiskal Malaysia — kerajaan memerlukan hasil cukai yang lebih tinggi untuk membiayai perkhidmatan awam yang lebih baik, tetapi rakyat tidak bersedia untuk memberi mandat itu selagi kepercayaan belum dipulihkan. Ini bermakna sebarang cadangan reformasi percukaian, walau selogik manapun dari perspektif ekonomi, akan sentiasa berhadapan dengan tembok skeptisisme awam yang dibina daripada pengalaman pahit rakyat sepanjang beberapa dekad pentadbiran yang tidak telus. Rafizi, yang turut hadir dalam panel berkenaan, menghuraikan aspirasi beliau untuk mewujudkan sistem penyampaian kerajaan yang lebih telus — termasuk cadangan agar kerajaan menerbitkan setiap projek yang diluluskan dan dilaksanakan mengikut kawasan parlimen, lengkap dengan maklumat peruntukan dan kemajuan. "Saya lebih suka dasar yang sangat telus di mana kerajaan menerbitkan setiap projek yang telah diluluskan dan sedang dilaksanakan," katanya, sambil mengakui bahawa pendekatan sedemikian bakal menghadapi tentangan dalam kalangan penjawat awam kerana khuatir akan tekanan awam yang berterusan.

Perbincangan ini membuktikan bahawa perdebatan belanjawan di Malaysia bukan sekadar soal angka dan peruntukan — ia adalah soal kontrak sosial antara rakyat dan pemerintah. Selagi jurang kepercayaan itu tidak dijambatani melalui ketelusan dan akauntabiliti yang kukuh, sebarang usaha menambah beban fiskal kepada rakyat — dalam apa jua bentuk sekalipun — akan terus ditentang bukan kerana rakyat tidak mampu, tetapi kerana mereka belum percaya.